Thiếu công năng nữ có lúm đồng tiền.

Không chỉ vì phí tổn rẻ, mà còn tiện và an toàn

Không lời. Tổng kết đó thành kinh nghiệm, đi ô tô buýt chỉ nên diện áo xống tối màu. Xe công cộng chứ đâu của riêng ai? Khéo thành trò cười cho nhân gian. Đáng để ý, điều bốn, ưu tiên ghế cho người tật nguyền, phụ nữ có thai, trẻ mỏ và người cao tuổi. Tiếng ấm ứ hự, hi ha đang được tống khỏi mũi một gã mặt lấm chấm mụn trứng cá.

- Không đùa, thật trăm phần trăm đấy. Anh tự nhận thấy mình cũng chỉ là hạng người hạ đẳng. Lâu rồi mới lại thấy thiếu nữ có lúm đồng bạc.

Kẻ cắp hiện trông như người thật, khó biết lắm đấy. Quế thầm rủa. Tuy nhiên nàng không có ý tỏ tường. Còn an ninh, an toàn chẳng gì can dự tới gã. Lại tiếng kêu, lần này là một cô bé, dáng nữ sinh: - Ối, điện thoại, điện thoại mất mất rồi. Chỉ mong qua nhanh, thoát cảnh ngột ngạt. Không phải hét mà là đang hát. Làm sao có thể báng khi đang bị cơn sốt hành.

Sao mình có thể vô tình đến vậy? Lòng chợt buồn mênh mang. Một nam thanh niên tuổi chừng hai mươi lăm, dáng dấp tỉnh lẻ luôn miệng kêu la hy vọng kẻ vô lương nào đó nhủ lòng.

Vậy là nghiễm nhiên mỗi khi lên xe, Quế thường lặng lẽ đón lõng một cử chỉ hào hiệp. Nhận ra hơi thở mình mỗi lúc thêm nóng ran. Nụ cười vẫn đọng trên môi nàng. Nghe xốn xang, sinh viên vừa nghỉ hè, nay xuống trường nhập học. Ánh mắt nhìn như muốn lấy lòng, vừa như kêu gọi thông cảm.

Một nụ cười bẽn lẽn trên khuôn mặt lấm tấm mồ hôi. Cái gì cũng hỏng, lỏng lẻo, xộc xệch sai lệch hết cả rồi. Đó cũng là quy định khi sử dụng công cụ này, nữa là đề cao cảnh giác.

Hồi đầu hơi ngại, dần bớt băn khoăn. - Ông đừng có đùa. Cực kì thật giả lộn phèo cả rồi. Mỗi lần lên xe chỉ mong có chỗ ngồi cho đỡ mệt. Vô cảm, vô nghĩa vụ ư? Thời nay là thế. Cười cái gì mà cười? Đừng có ra điều. Nét mặt nàng vẫn tươi rói. Có phải cái giống nửa sống nửa chín, hay chỉ nổi cơn hứng chợt? Những ánh mắt tò mò hướng về gã. Không nỡ lòng.

Các ông các bà ơi, em biết lấy đâu giấy má xin việc hiện nay. Hết giờ làm việc, Quế vội rời cơ quan, lên ô tô buýt về nhà. Có tiếng cười rộ. Quế vịn tay vào thành ghế, nơi một cô bé đang ngồi. Đừng than thở vô ích. Nhất tề hành khách đều đặt tay vào các túi đem theo. Cửa ô tô buýt khép lại. Ẩn ý rõ đang nhằm vào ai. Lũ tóc xanh, đôi ba kẻ miễn cưỡng đứng dậy. Quế chợt sững sờ khi thấy nàng đưa tay về phía người phụ xe như một đứa trẻ.

Minh họa: Thành Chương. Đã ba ngày Quế liên tục phải chống đỡ những cơn ho do viêm họng. Chẳng cần biết có ai, gã nảy ngón tay vỗ nhịp vào thành ghế, say sưa ư hứ như đang biểu diễn. Có thường đi mới thấy ba mùa xuân, thu, đông ngắn như cú thở hắt, chỉ mùa hè, cái mùa đáng sợ nhất ở Hà Nội là dai dẳng đáng ngại.

Nếu phải kêu ca gì đó thì chỉ là chất lượng công cụ, cũ và xộc xệch quá. Quế nghe thấy tiếng gắt gỏng lẫn chút ghen tị khẽ réo trong lòng. Nàng cũng cười nhưng không thành tiếng. Vậy nên nhiều lúc anh không đành lòng. Không khí trở nên vui vẻ. Vài người che miệng cười. Nụ cười cứng nhắc chắc đã làm khuôn mặt anh lệch lạc. Quế nhếch môi gượng cười đáp lại.

Nàng bám chặt hai cánh tay người phụ xe. Vẫn nàng ngồi trên chiếc ghế đó, và nụ cười Thản nhiên như chơi. Người gấy sốt nhưng dở việc cơ quan nên chẳng thể nghỉ. Nhưng tổng kết đó chẳng tỏ ra hiệu quả.

Mà sao phụ xe có vẻ như biết cả lại làm ngơ? Sợ, hay đôi tròng thịt đã no ứ trò đạo chích trên cái dụng cụ ngày nào cũng phải len lách như đánh vật? có nhẽ là cả hai lý do đã ngăn lại ý thức nghĩa hiệp. Anh nhìn lướt. Có tiếng thì thầm: - Chẳng có văn hóa chút nào.

Chẳng hiểu sao mấy bữa nay khách xe buýt đông đến vậy. Cho đến khi xe dừng lại, Quế vội bước xuống, nàng vẫn yên vị nối hành trình. Phụ xe dúi vào tay anh chiếc xe lăn: ''Ông cầm hộ, để tôi đỡ người xuống. Chỉ vì cái chỗ ngồi hay sao? vậy mà gọi là đấng phu quân.

Vừa tỏ ra chững chàng, lại được người khác vì nể mà nhường ghế. Ấy là họa hoằn, chứ thường Quế phải đứng bám dây.

Nhận ra mọi người đang nhìn mình, gã tháo dây fon khỏi tai, ngoảnh mặt nhìn đường. Vẻ già đó càng làm Quế thêm khó chịu. Không thể chối từ. Có tiếng lao xao, những mắt liếc canh chừng. Hèn nào. Những vẻ mặt câm lặng bưng bít nỗi niềm tây. Tay cầm chiếc xe lăn gấp gọn, phụ xe tiến đến bên nàng.

Thèm một chỗ hạ mông quá. Khách đứng, ngồi chen chúc, hơi nóng từ xe, từ người quyện nhau. Quế mới ngoài năm mươi, cái tuổi dở ông, dở thằng đôi khi cũng được thơm lây tinh thần nhân bản đó. Người già cũng vậy, mấy hôm nay sao đâu ra mà nhiều thế.

Xe đến điểm đỗ, tiếng van nài bất lực dần mất hút theo tốp người hấp tấp xuống bến. Nghe có lão chống gậy phàn nàn: - Chán lắm! Có người vặc lại: - Chỗ ngồi hẳn hoi còn chán cái nỗi gì? Có một tí tỵ hiềm trong giọng nói đó. Lại một tiếng hét bỗng nhiên. Quế thấy lạ tai nhưng thực tế. Lúc bước qua bên Quế, anh thấy nàng khẽ cười. Có thể nên chi mà chỉ dám nhắc mọi người có thân tự lo.

Chợt có tiếng thất thanh: - Các anh các chị ơi, cho em xin lại cái ví, trong đó không có tiền đâu, chỉ chứng minh thư và bằng lái ôtô của em thôi. Cảm giác như người mắc lỗi khiến anh không sao dứt khỏi những nghĩ suy về nàng, về nụ cười và đôi chân tàn tật của nàng.

Cho em xin lại đi, ví không có tiền đâu. Được cánh trẻ tình nguyện nhường ghế hóa ra như bị nhắc, trẻ thời đã qua, già thời đã đến.

Quế lẩm bẩm tự chỉ trích, thẳng lưng bám tay vào dây treo ròng xuống từ nóc xe. Phụ xe dè dặt: - Hành khách tự quản lý tài sản cá nhân chủ nghĩa cẩn thận nhá. Thản nhiên từ chối mà như vơ vào: "Không, không! Cứ ngồi, tôi đứng được, còn khỏe, không sao, không sao". Thói quen đi ô tô buýt của người thủ đô là không bắt chuyện với người lạ.

Không cần bỏ ra nhiều sức, chàng trai trong bộ đồng phục màu ghi khẽ cúi người nâng nàng trên tay như bồng một đứa trẻ. Nhạc điệu nước ngoài. Nếu may được ngồi xe điều hòa còn tốt, mát rượi, còn không phải chịu đựng không khí nặc như trong lò bát quái.

Hôm nay là ngày bệnh viện hẹn khám lại cho cô ấy''. Nhưng số đen. Mặt cô gái ửng đỏ. Vẻ bối rối vừa như có lỗi lại vừa như muốn nói gì đó, rồi gượng cười như muốn lấy lòng.

Tởm quá! Đang yên sao bỗng nhiên coi nhau như kẻ cắp cả lượt. Quế chợt nhận ra đôi chân nàng không thường ngày. Ai đó phụ họa: ''Thanh niên bây chừ nó thế, có mà văn hóa tranh cướp''. Quế lần thần nhìn theo bóng nàng cùng chiếc xe lăn khuất dần sau cổng bệnh viện. "Kẻ cắp hiện thời trông như người thật" - Câu này lần đầu nghe.

Giá lúc này được ngồi sẽ bớt mỏi mệt bao tay. Đôi lần thấy Quế đứng lâu, vẻ cam chịu mà chưa ông trẻ, bà trẻ nào chịu nhường ghế, phụ xe lên tiếng nhắc, có khi hơi nặng lời. Phụ xe nhỏng cổ nhắc: ''Đề nghị giữ thứ tự, nội quy đỏ chót kia không đọc à''. Thở phào. Ngày thứ ba. Với lại ấy là phận nữ, lại xinh đẹp như thế. Đạo đức giả. Qua lớp kính anh vẫn còn thấy nàng cười, nụ cười tỏa sáng làm hiện lên lúm lõm mờ trên đôi má, lấp lánh trong vắt như sương mai dưới nắng.

Lại chậm chân rồi. Tiếng cười nói im bặt. Thậm chí muốn lựa mấy lời phất vào gương mặt kia cho bõ tức. Nàng đã ngồi đó từ lúc nào, vẫn là chỗ bữa qua.

Cái lão ngồi ghế vẫn chống gậy xuống sàn xe như sợ ngã lăn, miệng lưng bưng: - Chán cái nỗi già chứ còn chán cái gì! Già là chán nhất bà hiểu chưa? Chẳng có gì chán bằng già. Có được chỗ ngồi thấy thoải mái, nhưng lòng canh cánh như thể vừa hớt tay trên phần ăn người khác.

Cho em xin lại đi. Cũng lạ, từ khi nào đã tự nhận mình già. * Ngày thứ hai.

Mùa đông khỏi nói, nhưng mùa hè thì chán ớn. Quả là thân thiện dễ gần, nhưng nghe đâu trong lòng Quế thiện cảm đã nhạt. Sau vài bận nghiệm ra, hôm nào mặc áo xống sáng màu y như bị đứng.

Đi làm bằng xe buýt tính ra đã được hai năm, có lúc phải chờ vì chậm tuyến hoặc tắc đường nhưng Quế luôn chấp thuận. Hành vi hào hiệp được đánh giá cao, lời mời thêm mềm. Có lẽ mấy lời đối đáp kia vẫn lưu trên nét mặt tươi rói. Nhưng chợt nghĩ mình đâu có quyền.

Đến điểm đỗ bệnh viện Bưu Điện, phụ xe vừa lách qua hành khách đứng chen chúc từ đầu xe xuống, vừa nói: - Nào, nào, cho người xuống nào.

Sắp tới ngày 20 tháng 11, sẽ hát tặng cho các thầy cô, ấn tượng đây. Nó thõng xuống yếu đuối và lạnh tanh. Người mà không phải người, lạ chưa cái giống chuyên trộm cắp. Có nhẽ nhà nàng tận bến cuối. Ưu điểm trổi, sau ghế lái có treo bảng quy định bảy điều.

Mà bà đâu có còn trẻ mà không biết? - Tôi không phải đàn ông. Nhìn khách ô tô buýt đứng kín lối đi mà chán chường. Khách xuống. Ăn trộm hiện thời lộn lạo khó đoán. Cho đến khi được đặt ngồi trên xe lăn, nàng đưa tay vẫy vẫy người phụ xe như tỏ lời cảm ơn. Quế liếc sang, bắt gặp nàng đang nhìn mình.

Tiếng thổ lộ, rấm rứt bặt hẳn. Rồi tự nói: - Không, phải tập hát bài tiếng Anh này. Quả là người đẹp vì lụa. Còn hôm nào vận quần áo tối màu, liền được nhường chỗ ngay thức thì. Xe dừng.